İtilaf Devletleri, Birinci Dünya Savaşı sonunda yenilmiş devletlerle ayrı ayrı barış antlaşmaları yapmışlar, Os­manlı Devleti ile ateşkes antlaşması imzalayarak barış antlaşmasını ileri bir tarihe bırakmışlardı. Çünkü, savaşın sonunda Osmanlı Devleti’ni nasıl paylaştıracakları konusunda aralarında anlaşama­mışlardı. Bu konuda, aralarındaki çıkar çatışmaların­da önemli rolü vardı.
İtalyanların payının büyük bir bölümü, sonradan ortaya çıkan Yunanlılara verilmiş, İstanbul’un ve Bo­ğazların ne olacağı, konusunda da kesin bir karara varılamamıştı. Bu arada Anadolu’da önemli gelişme­ler olmuş, ulusal bağımsızlık savaşı başlatılmış ve Türk milletinin, işgalcilere karşı gösterdiği tepkiyi ön­ceden düşünememişlerdi. Ankara’da TBMM açılmış ve yeni bir Türk devleti kurulmuştu.
Bu gelişmeler üzerine İtilaf Devletleri, bir an önce Osmanlı Devleti ile barış yapılırsa savaş bitecek ve Mustafa Kemal de yalnız bırakılmış olacak, diye düşünülüyordu. İşte bu nedenle, Fransa ve İngiltere Nisan 1920′de İtalya’nın SAN REMO şehrinde bir top­lantı yaparak, Osmanlı Devleti ile yapılacak barışın şartlarını tespit ettiler. Bu toplantıya gözlemci olarak Osmanlı Devieti’nden Tevfik Paşa da katılmıştı.
Osmanlı Devleti, Antlaşma maddelerini çok ağır bularak, Boğazlar Komisyonu, Doğu Trakya ve İzmir’ le ilgili maddelerinin yeniden gözden geçirilmesini is­tedi. Diğer maddeleri aynen kabul edeceklerini bildirdiler.
İngiltere ve Fransa, Osmanlı Devleti’nin isteklerini kesinlikle kabul etmeyince Padişah Vahdettin, antlaş­mayı imzalamayı kabul etti. Yalnız bu büyük suçu mil­let karşısında örtbas etmek için milletin ileri gelenle­rinden İstanbul’da bir SALTANAT ŞURASI (Danışma meclisi) nin toplanması sağlandı.
Saltanat Şurası’nda Topçu Feriki (Korgeneral) Rıza Paşa hariç 42 kişi, antlaşmanın imzalanmasını onayladılar.
Bağdatlı Hadi Paşa başkanlığında Filozof Rıza Tevfik Bölükbaşı ile Bern Elçisi Reşat Hatis’ten oluşan bir heyet, Paris yakınlarında Sevr kasa­basında antlaşmayı imzaladılar (10 Ağustos 1920). Bu antlaşmayı imzalamakla padişah Vahdettin, millet iradesine karşı çıkmış oluyordu. Çünkü, İmzalanan bu antlaşmanın meclis-i mebusan tarafından onaylan­ması gerekiyordu. Halbuki padişah, İstanbul’un res­men işgalinden sonra Meclis-i Mebusan’ı dağıtmıştı.

SEVR ANTLAŞMASI’NIN MADDELERİ:

a) Osmanlı İmparatorluğunun ülkesi, İstanbul do­layları ve Anadolu’nun küçük bir bölümü ile sınırlan­dırılıyordu.
b) Boğazlar, her zaman bütün devletlerin gemileri­ne açık tutulacaktı. Türklerin hiçbir etkisi olmayan uluslararası bir komisyon Boğazlan yönetecekti.
c) Ege Böigesi’nin büyük bir bölümü İzmir kentiyle birlikte Yunanlılara veriliyordu. Ayrıca Midye-Büyük-çekmece çizgisinin batısında kalan bütün Trakya, Yunanlıların olacaktı.
d) Suriye, Lübnan ve Güneydoğu Anadolu Fran­sa’ya bırakılacaktı.
e) Arabistan ve Irak (Musul dahil) İngiltere’ye bırakılacaktı.
f) Doğu Anadolu’da bağımsız Ermenistan kurula­caktı.
g) Kürtler, ayrı bir devlet kurmak isterlerse ve mil­letler cemiyeti tarafından kabul edilirse, Osmanlı Devleti buna izin verecekti.
h) Kapitülasyonlar, bütün devletlere tanınacaktı.
ı) Azınlıklara çok geniş haklar verilecek ve her derecede okul açabileceklerdi.
k) On iki Ada İtalyanlara, Akdeniz’deki diğer ada­lar da Yunanlılar’a verilecekti.
I) Zorunlu askerlik hizmeti olmayacak ve askeri kuvvetler 15 bini jandarma olmak üzere 50.000′İ geçmeyecekti.
m) Antalya ve Konya dolayları, İç Batı Anado­lu’nun derinliklerine kadar İtalyanların nüfusu altına girecekti.
n) istanbul, Osmanlı Devleti’nin başkenti olarak kalacak, ancak anlaşma hükümlerine uyulmazsa, İstanbul da ellerinden alınacaktı.

San Remo Toplantısı’nda İngiltere ve Fransa, bu ağır koşutları Türk halkına kabul ettirmek ve uygula­mak amacıyia kararlar da aldılar. Bu konuda alınan kararlar:
1. Türklere silah kuvvetiyle kabul ettirmek (Yuna­nistan, Türklere antlaşma şartlarını silah gücüyle kabul ettirme işini üstlendi.)
2. Türkler, antlaşmayı kabul etmezlerse, Onları İstanbul’dan da çıkartmakla tehdit etmek.

Sonuç: Sevr Antlaşması ile Türklerin özyurdu ke­sinlikle parçalanmış oluyordu. Sözde sağ bırakılan Osmanlı Saltanatına hiç bir egemenlik hakkı tanın­mamıştı. Sevr Anlaşması, T.B.M.M. ile onun yanlısı olan vatanseverlerin direnme gücünü kamçılamıştır. Herkes, artık vatanın kurtulması için düşmanla çar­pışıp onu yurttan kovmaktan başka bir çare olma­dığını anlamıştır.

SEVR ANTLAŞMASININ İMZALANMASINA KARŞI T.B.M.M.’NİN TEPKİSİ:

Milletin tek temsilcisi olan T.B.M.M., İstanbul’da yok saydığı İstanbul Hükümeti’nin imzaladığı bir antlaşmayı tanıyamazdı. Bu antlaşmanın geçerli ola­bilmesi için, TBMM’nin onaylaması gerekiyordu. (Os­manlı Mebuslar Meclisi dağıtıldığı için). 19 Ağustos 1920′de toplanan TBMM bu antlaşmayı kabul etme­diği gibi, bu antlaşmayı imzalayanları ve onaylayan­ları vatan haini ilan etti. Bu kişiler Türklükten kovuldu­lar.

Konu Anlatımları

Konu Anlatımı 1

Konu Anlatımı 2

Konu Anlatımı 3

Konu Anlatımı 4

Bu dersi anlatan öğretmen: Zeynep Çöl

Soru Çözümleri

Bu dersi anlatan öğretmen: Mesut Harputlu

Nedenleri:

1) İngiltere ve Almanya arasındaki ekonomik re­kabet en Önemli nedendir.
2) Fransa’nın Alsas-Loren’i ele geçirmek İstemesi
3) Rusya ve Avusturya, Macaristan İmp. çıkarları­nın Balkan topraklarında kesişmesi
4) Japonların, Alman sömürgelerine göz dikmesi

Konu Anlatımları

Konu Anlatımı 1

Konu Anlatımı 2

Konu Anlatımı 3

Bu dersi anlatan öğretmen: Zeynep Çöl

Soru Çözümleri:

Bu dersi anlatan öğretmen: Mesut Harputlu

Savaşın Başlaması:
Avusturya-Macarıstan İmparatorluğu veliahtının, Saraybosna’yı ziyareti sırasında bir sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi savaşı başlatan bir kıvılcım olmuştur.
Avusturya-Macaristan imparatorluğu, olayda suç­lu gördüğü Sırbistan Krallığı’na savaş açınca, bu dev­letin koruyucusu Rusya, Sırbistan’ın yanında savaşa girdi. Fransa da Rusya’yı destekledi. Avusturya – Ma­caristan İmparatorluğu’nun bağlaşığı olan Almanya da Rusya ve Fransa’ya savaş açtı.
Bu savaşa “Dünya Savaşı” denilmesinin sebebi, savaşa katılan devletlerle yanında tüm dünya devlet­leri, bu savaştan ve savaşın sonuçlarından etkilenmiş olmalarıdır.
Savaşın başlamasıyla Almanlar, Belçika üzerin­den Fransa’ya ve Doğu’da da Rusya’ya saldırdılar. Ruslara karşı başarı sağladılarsa da, Fransa’da Marn Hattı’ndan öteye ilerleyemediier.

OSMANLİ DEVLETİNİN I. DÜNYA SAVAŞI’NA GİRMESİNİN NEDENLERİ:
a) Osmanlı Devleti’nin Almanya’nın yanında sa­vaşa girerek son zamanlarda kaybettiği yerleri geri almak istemesi (En etkin sebep).
b) Ülkeyi yöneten İttihat ve Terakki Partisi’nin sa­vaşı Almanya’nın kazanacağına inanması
c) Son savaşlarla İngiltere ve Fransa’ya güvenile­meyeceğinin anlaşılması
d) Almanya’ya karşı duyulan sevgi
e) Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Rusya Balkanlara egemen olma yönünden siyasi bir çekiş­me içindeydiler. Rusya Panslavizm propagandası ya­parak siavları nüfusu altına almak istiyordu. Balkan­larda Rusların egemen olmasını istemeyen Almanya Avusturya-Macaristan imparatorluğunu destekliyor­du.
f) İtalya’nın da birliğini tamamladıktan sonra (1870) sanayisini geliştirmek için sömürgeciliğe yö­nelmesi Fransa ve İngiltere ile karşı karşıya gelmesi­ne neden oldu.
Savaş başladığı zaman Osmanlı Devletî taraf­sızlığını ilan ettiği halde Almanya, II. Abdülhamit dö­neminden bu yana Osmanlı Devteti’ne karşı yaptığı yardım ve yakınlaşmaya dayanarak Osmanlı Devieti’ni Birinci Dünya Savaşı‘na sokmak istiyordu.
Osmanlı Devleti, Almanya’nın yanında savaşa gi­recek olursa:

a) Almanya’nın Batı’da cephe yükü azalacak ve buradaki düşman güçleri doğuya kaydırılacaktır.
b) Boğazlar, üçlü itilaf devletlerine kapatılmış ola­caktı.
c)  Savaş geniş bir alana yayılacaktı.
d) Osmanlı padişahı, halife sıfatıyla bir “Kutsal Savaş” başlatabilir ve müslüman oian İngiliz sömür­gelerinde karışıklık çıkarabilirdi.
e) Türk askerlerinin, askerlik yeteneklerinden yararlanabilinecekti.

Osmanlı Devleti‘nin savaşa girmesi, üçlü itilaf dev­letlerini de sevindirdi. Çünkü, savaş sonrası yağma­lamayı tasarladıkları ve galip devletlere vermeyi vaadettikleri ülke, kendi isteğiyle ellerine düşmüş oluyor­du.
Bu arada Akdeniz’de İngiliz ve Fransız donanma­larının önünden kaçan GOBEN (Yavuz) ve BRESLAV (Midilli) adında iki Alman gemisi Çanakkale Boğazı’nı geçerek Osmanlı Devleti’ne sığındı. Hükümet, ta­rafsızlığını bozmamak için bu gemileri satın aldığını söyledi.
Türkleri, bir an önce savaşa sokmak isteyen Al­manya’nın baskısıyla ve İttihat ve Terakki Cemiyeti’ nin başı ENVER PAŞA’nın isteği üzerine bu iki gemi Karadeniz’e çıkarak Rus limanlarını topa tuttular. Böylece Osmanlı Devleti Kasım 1914′te savaşa gir­miş oldu.

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NDA OSMANLI DEVLETİ’NİN SAVAŞTIĞI CEPHELER:

a) Çanakkale Cephesi (Çanakkale Savaşı)
b) Kafkasya Cephesi
c) Suriye, Filistin Cephesi
d) Irak Cephesi
e) Sina Cephesi (Kanal Cephesi)
f) Romanya ve Galiçya Cephesi
g) Makedonya Cephesi (bağlaşıklar yararına savaşılmıştır.)

I. DÜNYA SAVAŞI SONUNDA İMZALANAN ANTLAŞMALAR:

a) Almanya ile VERSAY ANTLAŞMASI ”
b) Avusturya ile SEN JERMEN ANTLAŞMASI
c) Macaristan ile TRİYANON ANTLAŞMASİ
d) Bulgaristan ile NÖYYİ ANTLAŞMASI
e)  Osmanlı Devleti ile SEVR ANTLAŞMASİ
1. Dünya Savaşı‘nda müslüman “ARAP”ların İngi­lizlerin kışkırtmasıyla onlarla birleşerek Osmanlı Dev­leti’ne saldırması, İslâm dünyasında Abbasilerden bu yana var olan “ÜMMETÇİLİK” anlayışının tarihe ka­rışmasına neden olmuştur.

Birinci Dünya Savaşının Sonuçları

* En Önemli ve En Somut Sonuç: “Milyonlarca insan öldü.”
* Savaş İtilâf Devletlerinin zaferi ile sona erdi.
* . (Osmanlı İmp. Avusturya – Macaristan, Çarlık Rusya)
* Avrupa’nın siyasi haritası değişti. Avusturya, Macaristan, Yugoslavya, Polonya, Macaristan devletleri kuruldu.
* Yönetim şekli değişen Almanya’da cumhuriyet ilân edildi.
* Fabrikalar, kültür ve sanat eserleri tahrip oldu.
* Açlık ve sefalet başladı.

Çanakkale Savaşının Sonuçları:

a)  Birinci Dünya Savaşı‘nın uzamasına neden olmuştur.
b) Kurtuluş Savaşı‘na zemin hazırlandı. Mustafa Kemal sevgisi ve saygısı doğdu.
c) Çanakkale Savaşı’nda yarım milyon insan öldü.
d) Çarlık Rusyası, yardım alamayınca ekonomik bunalım arttı ve sonunda Bolşevik ihtilali çıktı. Çarlık yönetimi yıkılarak sosyalist yönetim kuruldu. Rusya’da yeni yönetim Almanya ve bağlaşıkların­dan barış isteyerek savaşa son verdi.
e) İtilaf Devletleri amaçlarına ulaşamadılar.